Pembangunan bandar pintar di Malaysia kini terus berkembang secara agresif dengan pendekatan baharu yang meletakkan elemen teknologi, data, dan inovasi sebagai alat strategik untuk meningkatkan kualiti hidup rakyat.
Usaha ini secara langsung menyasarkan kepada pengukuhan kecekapan perkhidmatan awam serta pewujudan persekitaran bandar yang lebih mampan dan selamat.
Menerusi Rangka Kerja Bandar Pintar Malaysia (RKBPM) yang diterajui oleh PLANMalaysia, konsep bandar pintar telah diperjelaskan agar tidak hanya merujuk kepada lambakan kelengkapan teknologi canggih semata-mata.
Sebaliknya, ia menumpukan kepada penggunaan Teknologi Maklumat dan Komunikasi (ICT) serta inovasi secara bersepadu bagi menangani pelbagai isu perbandaran dengan lebih berkesan.
TUJUH KOMPONEN UTAMA
- Smart Government: Memfokuskan kepada pendigitalan perkhidmatan kerajaan, perkongsian data terbuka, sistem aduan digital, dan sistem pentadbiran yang berteraskan data.
- Smart Economy: Merangkumi perluasan ekonomi digital, pemerkasaan teknologi kewangan (fintech), sokongan terhadap syarikat pemula (startups), inovasi berterusan, kemajuan industri berteknologi tinggi, serta ekosistem pelaburan yang kondusif.
- Smart Mobility: Memanfaatkan teknologi untuk mempertingkatkan kecekapan pengangkutan awam, pengurusan trafik secara masa nyata, penggunaan lampu isyarat adaptif, serta perluasan infrastruktur kenderaan elektrik (EV) dan sistem parkir pintar.
- Smart Environment: Melibatkan pengurusan kelestarian seperti pemantauan kualiti air dan udara, pengurusan sisa pepejal, kebergantungan kepada tenaga boleh baharu, kempen pengurangan karbon, dan pengurusan alam sekitar.
- Smart Living: Memberi penekanan terhadap kesejahteraan komuniti menerusi inisiatif kesihatan digital, jaminan keselamatan awam, penambahbaikan kemudahan perumahan dan bandar, serta perkhidmatan komuniti dan rekreasi.
- Smart People: Memfokuskan kepada pembangunan modal insan melalui literasi digital, pendidikan, persediaan kemahiran masa depan, inovasi, dan galakan penyertaan aktif masyarakat.
- Smart Digital Infrastructure: Menyediakan asas persekitaran digital yang teguh merangkumi penyediaan rangkaian 5G, gentian optik, Internet of Things (IoT), pengkomputeran awan (cloud), pusat data, penderia (sensor), kecerdasan buatan (AI), serta platform data bandar dan pusat kawalan.
PRINSIP UTAMA
Teknologi tidak seharusnya diangkat sebagai matlamat akhir perbandaran. Sebaliknya, teknologi wajib bertindak sebagai penyelesaian kepada masalah sebenar yang dihadapi oleh rakyat setiap hari, termasuklah mendepani kesesakan trafik, jaminan keselamatan, kelancaran perkhidmatan kerajaan, pelestarian alam sekitar, dan kemudahan akses awam.
Pendekatan berpusatkan kesejahteraan rakyat ini juga adalah amat selari dengan piawaian IMD Smart City Index di peringkat global. Indeks tersebut mengambil kira dan menilai kemajuan sesebuah bandar pintar bukan sahaja berdasarkan keupayaan teknologi dan kelajuan ekonomi, malah turut mengangkat aspek dimensi manusia seperti kualiti hidup, alam sekitar, keterangkuman, perkhidmatan asas, serta persepsi penduduk itu sendiri.