Pembangunan bandar pintar di Malaysia kini melangkah ke fasa yang lebih matang apabila pelaksanaannya mula beralih daripada sekadar konsep perancangan kepada sistem penilaian yang berstruktur dan berasaskan data.
Bagi memastikan keberkesanan pelaksanaan ini, PLANMalaysia dengan kerjasama Jabatan Standard Malaysia telah mengguna pakai piawaian MS ISO 37122 – Sustainable Cities and Communities: Indicators for Smart Cities sebagai antara asas pengukuran utama bandar pintar. Di samping itu, Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan (KPKT) turut memperkenalkan Program Penarafan Bandar Pintar Malaysia.
Pendekatan ini amat penting bagi memastikan sesebuah bandar tidak diklasifikasikan sebagai “pintar” secara dangkal hanya kerana dilengkapi dengan kemudahan Wi-Fi, aplikasi telefon pintar, atau kamera litar tertutup (CCTV).
Sebaliknya, prestasi keseluruhan bandar tersebut wajib dinilai secara holistik berdasarkan keberkesanan perkhidmatan, kualiti hidup, kelestarian, jaminan keselamatan, dan keupayaannya menyelesaikan masalah rakyat.
Pelaksanaan ini turut disokong oleh panduan Standard ISO 37124 bagi penggunaan siri ISO 37120, ISO 37122, dan ISO 37123 dalam membangunkan bandar yang mampan, pintar, dan berdaya tahan.
TIGA PENERAJU BANDAR PINTAR MALAYSIA
Kuala Lumpur (Bandar Raya Pintar): Dipacu oleh Kuala Lumpur Smart City Blueprint serta pelan ICT DBKL, inisiatif ini menekankan penggunaan teknologi, perkhidmatan digital, dan pengurusan berasaskan data. Ibu negara kini beroperasi dengan sokongan Kuala Lumpur Command and Control Centre (KLCCC) yang berfungsi sebagai pusat operasi pintar bagi pemantauan CCTV, kawalan lampu isyarat berkomputer, pengurusan trafik, serta tindak balas kecemasan.
Putrajaya (Smart Putrajaya): Rangka kerja Putrajaya Smart City Blueprint merangkumi tujuh domain utama termasuk pengangkutan dan mobiliti pintar, alam sekitar, perkhidmatan kerajaan, infrastruktur dan utiliti, keselamatan, ekonomi, serta komuniti. Melalui laporan pencapaian terkini, sebanyak 74 peratus inisiatif Smart Putrajaya telah pun dimulakan atau dilaksanakan. Antara kejayaan pelaksanaannya termasuklah Parking Guidance System, ekosistem pembayaran tanpa tunai, pemantauan trafik masa nyata, dan Putrajaya Command Centre.
Cyberjaya (Bandar Teknologi dan Rendah Karbon): Mengekalkan kedudukannya sebagai bandar berorientasikan teknologi, inovasi, dan pembangunan rendah karbon melalui Cyberjaya Smart City Framework. Ia berfokuskan kepada empat pemacu utama iaitu Smart Infrastructure, Smart Economy, Smart Environment, dan Smart Society. Pelan hala tujunya dilaksanakan secara berfasa, bermula dengan fasa Technology Build-Up, diikuti fasa Solutions Growth, dan disusuli dengan fasa Solutions Intensification. Bandar ini giat memanfaatkan sistem analitik trafik pintar dan lampu isyarat adaptif bagi mengoptimumkan aliran trafik bandar.
PERLUASAN AGENDA BANDAR PINTAR
Walaupun Kuala Lumpur, Putrajaya, dan Cyberjaya bertindak sebagai rujukan utama yang memiliki rangka kerja kukuh serta operasi sebenar di lapangan, agenda bandar pintar Malaysia tidak hanya terhad di tiga lokasi berkenaan.
Pembangunan ini turut rancak berkembang di negeri Selangor, di mana kawasan seperti Shah Alam, Petaling Jaya, Subang Jaya, dan Klang telah dikenal pasti mempunyai potensi besar serta perancangan strategik untuk diangkat sebagai bandar pintar yang berdaya saing pada masa hadapan.